De Buitendienst

Dansende kaketoes en een headbangende zeeleeuw

Vr 29 mrt 18:00

NTR • 3 min

Je ziet apen nooit een liedje zingen, maar hebben ze dan ook helemaal geen gevoel voor muziek? Muziekwetenschapper Henkjan Honing doet onderzoek naar muziekgevoel bij dieren, zoals de kaketoe. En hij ontdekte dat niet alleen mensen kunnen headbangen!

Hebben dieren nou ook muziekgevoel? Zijn die ook muzikaal? We kijken naar veel verschillende dieren. Vooral dieren die op ons lijken, die dezelfde soort hersenen hebben. Resusapen, chimpansees. Of dieren die andere hersens hebben dan wij: zangvogels. Dan zie je dat chimpansees geen maatgevoel hebben. Dat is tot nu toe tenminste niet aangetoond. Resusapen zeker niet. Maar zangvogels wel. Dus dit is het eerste dier dat ook maatgevoel heeft. Wow, dat is tof! Dat je daar achterkomt als wetenschapper. Waarom kan een vogel als de kaketoe dan waarschijnlijk wel dansen? De theorie is dat ze dat kunnen omdat ze vocaal leervermogen hebben. Ze kunnen geluiden nadoen, zoals een stem of een zaag. Sommige zangvogels kunnen dat heel goed. Die hebben dus vocaal leervermogen. Apen hebben dat niet. Die kunnen geen geluiden imiteren. Die kunnen wat gromgeluiden maken, maar ze hebben geen controle over hun stem om geluiden na te doen, bijvoorbeeld om te spreken. Daarom hebben apen, is de theorie, geen maatgevoel. En sommige kaketoes, zangvogels en mensen wel. Nou, volgens mij zijn we eruit. Alleen vogels kunnen net als mensen op de maat dansen. En hebben dus muziekgevoel. Precies. Dat zou prachtig zijn, dan ben je klaar als wetenschapper. Maar er is altijd weer een nieuw voorbeeld dat niet goed past in de theorie. Een voorbeeld is dit filmpje. Van Ronan de headbangende zeeleeuw. Zijn lievelingsmuziek is Earth, Wind & Fire: Boogie Wonderland. Als de muziek sneller gaat, gaat hij sneller headbangen. Als de muziek langzamer gaat, gaat hij langzamer headbangen. Dus Ronan kan het ook en hij is een zeeleeuw, geen vogel. En geen mens. En dat is fascinerend. Dus je gaat nog wel even verder met je onderzoek? Ja, fascinerend toch?

buitendienst2018 De Buitendienst >