Het Klokhuis

Zo versleutel en ontcijfer je een geheime boodschap

Ma 13 jan 19:00

NTR • 4 min

Als je een geheime boodschap wil versturen naar je vriend of vriendin, kun je het geheimschrift van Julius Caesar gebruiken. Je versleutelt het bericht en alleen als de ontvanger het weet te ontcijferen, kan hij of zij het lezen. De oude Romeinen gebruikten het al om geheime boodschappen door te geven!

Wist je dat je een geheime boodschap kunt versturen op een manier waarop het Romeinse leger dat meer dan tweeduizend jaar geleden al deed? Zij gebruikten een geheimschrift dat bekendstaat als het Caesarcijfer, vernoemd naar de machtige Romeinse bevelhebber Julius Caesar en Caesar gebruikte dat geheimschrift om gevoelige militaire informatie te delen met zijn veldheren. Dus als jij een geheime boodschap wil sturen aan je vrienden en je wil dat niemand anders het kan lezen, dan heb ik nu de oplossing voor je. Om Caesars geheimschrift te ontmaskeren zijn niet alleen de letters belangrijk, maar ook de cijfers. Stel, ik stuur mijn vriendin het volgende bericht. Als zij dit bericht kan ontcijferen, dan zal ze snappen dat ik bedoel: om 12 uur gamen. Nou zit er wel één voorwaarde aan dit geheimschrift. Het aantal letters dat je gebruikt voor je boodschap is heel belangrijk, want de hoeveelheid letters moeten namelijk altijd kwadraten zijn. Kwawat? kwadraten. Dat klinkt heel ingewikkeld, is het niet. Een kwadraat is namelijk de uitkomst die je krijgt als je twee dezelfde cijfers met elkaar vermenigvuldigt. Dus bijvoorbeeld 2 x 2: 4, 3 x 3: 9, 4 x 4: 16, 5 x 5: 25, enzovoort. Als je dus twee dezelfde cijfers met elkaar vermenigvuldigt, dan krijg je het aantal letters dat geschikt is voor jouw geheime boodschap. Waarom is dat zo belangrijk? Let op: mijn boodschap bestaat uit 16 letters, 4 keer 4. Dan ga ik een vierkant maken met 16 vakjes. En nu schrijf ik mijn bericht van boven naar beneden, te beginnen in de linkerrij. Maar de tekst die ik naar mijn vriendin heb gestuurd zijn niet de letters van boven naar beneden zoals ik het hier opgeschreven, maar de letters van links naar rechts. En dan krijg je dus dit: oauamaumtlrewfgn. Dus deze boodschap stuurde ik naar mijn vriendin. Die zet die letters weer in zo'n zelfde tabel van links naar rechts, maar ze leest mijn boodschap van boven naar beneden. En dan weet ze dus dat ik bedoel: om 12 uur ben ik online om te komen en zo kun jij dus ook boodschappen versturen naar je vrienden die niemand begrijpt. Geheimschrift? Het is bijzonder, maar geen wonder. Oja, dit moet je wel een beetje tussen ons houden. Dus dit niet allemaal op nationale televisie gaan verkondigen, want dan is het geen geheimschrift meer.

klokhuis 2018 Het Klokhuis >