Govert naar de grenzen van het heelal

De risico’s van een meteorietinslag

Vr 30 aug 00:00

NTR • 4 min

Als een brokstuk uit de ruimte door de dampkring gaat, kan een meteoriet op aarde terechtkomen. Dat kan voor veel schade zorgen. Om te onderzoeken hoe gevaarlijk een meteoriet kan zijn, verzamelt Peter Jenniskens overal ter wereld stukjes meteoriet.

Er kunnen grote risico’s aan een kosmische inslag zitten en die risico’s verschillen per meteoriet. De ene is keihard en desastreus, de andere vrij poreus, zodat ie de tocht door de dampkring amper overleeft. Als je die risico’s beter wil begrijpen, moet je zo snel mogelijk na een inslag de brokstukken opsporen en in detail onderzoeken. Ik heb een afspraak met Peter Jenniskens, dat is een echte meteorietenjager. Ik ken Peter al voordat hij sterrenkunde ging studeren in Leiden. Hij was altijd met vallende sterren waarnemen bezig. Maar hij werkt al jaren in Californië, heeft zich jaren toegelegd op het zoeken en speuren naar meteorieten. Ha Peter, goed je hier te zien. Hoe is het? Goed! Ik wil je wat leuke dingen laten zien. Ik ben benieuwd. Peter woont en werkt al 25 jaar in Californië. Je zou het misschien niet zeggen maar hij is een soort sterrenkundige Indiana Jones. Over de hele wereld speurt hij ingeslagen meteorieten op. We gaan naar het meteorietenmuseum van de universiteit, waar Peter me vertelt over zijn recente bezoek aan Tsjeljabinsk in Rusland. “Toen dat ding de dampkring binnenkwam is het opgebroken in stukken, en toen het opbrak is het afgeremd, en als je dat doet komt al die energie vrij als een geweldige schokgolf. 1300 mensen hebben zich aan het ziekenhuis gerapporteerd voor verwondingen. We zijn er kort na die tijd naartoe gegaan en hebben het onderzocht. We waren met name geïnteresseerd in hoe groot was die energie, en wat voor type schades en verwondingen waren er. Want als hij steviger was geweest, had hij ook dieper in de dampkring doorgedrongen en was de schade aan de grond veel dramatischer geweest. Dan hadden we misschien structurele schade gehad. Dus dit was een hele broze meteoriet. Dit was om de een of andere reden een hele broze meteoriet. Dat soort informatiewillen we graag weten. Daarom doen we onderzoek, om uiteindelijk voorspellingen te doen, wat verschillende typen meteorieten veroorzaken. In 2018 lukt het Peter opnieuw om vlak na een zware inslag de brokstukken van een meteoriet te vinden. De meteoriet kwam terecht in het Kalahari game reserve, heel groot nationaal park, het ligt midden in het centrum van Botswana, een plek waar mensen naartoe gaan om leeuwen te zien, olifanten. Maar dat terrein is heel erg begroeid met van die savanne-achtige begroeiing. Hoe kun je daar ooit een meteoriet vinden? Dat is heel moeilijk, we zijn er uiteindelijk in geslaagd op de laatste dag van het zoeken. Vroeg in de ochtend bij het ontbijt zeiden we jongens, hij moet hier zijn, kijk ook achter je want zo’n meteoriet kan zich verstoppen. We waren net een paar minuten aan het zoeken, echt 30 meter van ons kamp en toen werd die meteoriet gevonden. Dus dit is wat er gebeurt als iets van een paar meter groot inslaat op aarde. Ja, kleine stukjes blijven over. Dit is het oorspronkelijke formaat. Hele kleine brokjes bleven over. Is dat iets waar jij je zorgen over maakt, zo’n inslag? Nee voor mij zijn het opportunities. Ik zie je lachen, maar het lijkt me niet zo leuk om het op je dak te krijgen. Vuurbollen zijn geweldig mooi om te zien. Als jij een keer een vuurbol in de dampkring ziet, dan herinner je je dat voor je hele leven. Ja, je bent Indiana Jones of niet. Misschien moet je ook wel met zoveel liefde naar dit gevaar kijken om je er net zo in te kunnen verdiepen als Peter.

Govert naar de grenzen van het heelal Govert naar de grenzen van het heelal >